PASTINAAK…

 

In de middeleeuwen kwam de pastinaak naar West-Europa, maar hij is al te vinden in de Romeinse kooklectuur. En die Romeinen kregen de wortel weer van de Grieken. Lange tijd was de pastinaak, samen met brood en meelpap, het belangrijkste basisvoedsel. (Bij de bevrijding van Leiden in 1574 werd allereerst haring en wittebrood uitgedeeld aan de hongerende bevolking, maar de eerste warme maaltijd bestond uit hutsepot met pastinaken.) Toen de aardappel aan zijn onstuitbare opmars begon in de Oude Wereld raakte de pastinaak steeds meer in de verdrukking. De aardappel leverde nu eenmaal meer op, zowel kwalitatief als kwantitatief. In de 19e eeuw was de pastinaak al haast een vergeten groente. Alleen in Engeland bleef de wortel redelijk populair tot op de dag van vandaag. Voor zover mij bekend wordt de groente alleen nog gekweekt in Engeland, Nederland en Vlaanderen. Gezaaid wordt-ie zo half april, de oogst laat op zich wachten tot het late najaar (november). Verder is men het erover eens dat het beter is wanneer “de vorst erover gaat”. Zoals ook bij spruiten en boerenkool zou dat de smaak bevorderen (wordt zoeter). Anderen zweren evenwel bij voortijdige consuptie (als late zomergroente). De pastinaak doorstaat de winter prima en kan tot februari worden geoogst, en dat moet in vroeger dagen een groot goed zijn geweest. Eenmaal uit de grond moet de wortel binnen tijdsbestek van een paar dagen worden gegeten, hij wordt snel slap. De smaak is heel typisch. Sommigen noemen het anijsachtig, ook wel raapachtig. Anderen maken dan weer de vergelijking met de winterwortel en noemen hem vooral zoet. Het Ministerie zegt: knolselderij met een uitgesproken kokossmaak. En zoet. Recepten zijn nauwelijks te vinden, maar je kunt pastinaak verwerken zoals je knolselderij, winterwortel en meiraapjes verwerkt en dat biedt dan onmiddellijk de mogelijkheid om jaren te experimenteren. Niet vaak eet het Ministerie de pastinaak, daarvoor vinden we de smaak te uitgesproken. Het zou snel gaan vervelen. Een paar keer per jaar biedt de pastinaak echter voortreffelijke mogelijkheden voor de broodnodige afwisseling. Pastinaak wordt regelmatig aangeboden op de markt en bij de bio-groenteboer. Let er bij aanschaf op dat de wortels stevig aanvoelen. Succes.

© paul

PASTINAAK, ENTRECÔTE EN WIJN…

Vanavond leek ons het goede moment om de fles Saint-Emilion Grand Cru, Chateau Franc Lartigue open te maken. (Gekregen van Marleen in een kistje met nog meer lekkers.) Paul heeft vrij en ik was vandaag vroeg thuis, dus wat let ons? Wij eten wel vaker op maandag, “zondags eten”. Sommige mensen hebben nu eenmaal een andere week- of dag/nachttiming. Voor ons “zondags eten” vandaag: Vooraf een bordje met gerookte zalm en wat groene sla, (Zalm, gekweekt in Schotland, gerookt op beukenhout.) met een glas witte wijn. Daarna gegrilde entrecôte voor twee personen. Na het grillen bestrooien met wat fijngehakte bladpeterselie, grof gemalen peper en een drupje truffelolie. De entrecôte even laten rusten en in reepjes snijden.  We aten er Pastinaak bij. Een bijzondere groente, toevallig op de markt te koop afgelopen zaterdag. Paul heeft de pastinaken geraspt en tien minuten in boter gesmoord. Daarna in een beboterde ovenschaal afgedekt met room en geraspte kaas 30 minuten in de oven. Voor mij nog wat gegratineerde aardappeltjes erbij. Over de Pastinaak komt nog een heel verhaal. Paul schrijft morgen verder. Wij drinken niet elke dag zo’n fles wijn. Deze was bijzonder. Zeker in combinatie met het vlees. Ik ben niet zo goed in het beschrijven van wijnen. Heb me voorgenomen me er maar eens grondig in te gaan verdiepen. Toe nog een stukje kaas (Gormas). Met espresso en super bittere chocolade sloten we deze maaltijd af.

SPRUITJES…

Natuurlijk lag Paul vandaag een beetje laat op bed. Al die inktvisjes schoonmaken met Julia… Het was een leuk werkje samen. Julia wist later op de dag precies te vertellen hoe dat zo’n beestje in elkaar zit en wat eetbaar is en wat niet lekker is. De inkt is geweldig spannend spul, sssppeltttz… Ik wacht nu even tot Paul de finale van het darten heeft gekeken. Zelf ben ik niet zo goed met die pijltjes, ik snap er niets van, alleen dat het spannend is. In de namiddag heb ik al een stoofpotje van rundvlees gemaakt, dat suddert rustig door. Maar ik was net spruitjes aan het koken toen Paul toch even die finale wilde zien. Er is niets zo erg als te gare spruitjes… Oplossing voor plotselinge toestanden tijdens het spruitjes koken; Gewoon de spruitjes beetgaar koken, afgieten en onder ijskoud water afspoelen. (liefst in een bak met wat klontjes ijs). Als je dan gaat eten een flinke klont boter in een pannetje doen. Een paar gehakte walnoten en een paar plakjes gerookte ham of spek in reepjes snijden bij de boter voegen, de spruitjes erdoor schudden en heel even verwarmen.

NIEUWE UIEN…

Gekregen voor in de erwtensoep. Maar daar gingen ze niet allemaal in. We hebben dus weer een nieuwe voorraad van die heerlijke uien uit de tuin van Marleen. Nog een keer ; dank je wel Marleen! Ik kom wel schoffelen als je weer nieuwe uien gaat planten.

ITALIAANSE BLEEKSELDERIJ…

Vanavond bleekselderij met karbonaden van de Sumiranvarkens. De bleekselderij niet in water gekookt, maar op Italiaanse manier klaargemaakt.

De selderij in stukjes snijden van 2 cm. 2 eetlepels olijfolie in een pan doen. 1 teentje knoflook en 3 plakjes gerookte ham heel fijn snijden en in de olie even smoren. De bleekselderij erbij doen, goed omroeren en zo 15 minuten laten stoven met de deksel op de pan. Voor het opdienen, voor de liefhebbers een klein beetje zeezout uit de molen erover. De karbonaden gestoofd met de uien uit de tuin van Marleen. Ik at er een paar gekookte aardappelen bij. Paul eet een tijdje bijna geen koolhydraten. (dus helaas even geen pastagerechten) Kaas toe. De laatste restjes van de enorme stukken Stilton en Comté van de kerst. En espresso met een stukje super bittere chocolade.

BIEFSTUK MET FRIET.

Vandaag is alles weer “gewoon”, afgelopen met de vakantie en de feestjes, gewoon werken. Wij bij Fontys starten dan onze computer op met control alt delete!!! Even wennen na de vakantie, starten met een commando waar de rest van de wereld mee afsluit. Maar goed het was een fijne werkdag, de studenten hadden er ook weer zin in, ondanks, of misschien wel dankzij, alle negatieve krantenartikelen over Pabo studenten die niet meer kunnen rekenen. Na zo’n eerste dag niet veel zin in moeilijk koken en we zijn ook nog even naar Andy geweest, die is vandaag jarig. Biefstuk met eigengebakken frietjes en sla. ( en een flinke klodder mayonaise, ik heb geen talent voor dik worden) Espresso toe

Tomaatjes uit de oven…

gegrilde tomaatjesmet verse knoflook
Marleen kwam vanavond al een onderdeel van het kerstdessert brengen; eigen geteelde- en ingemaakte kersen! Het dessert wordt nog ingewikkeld want iedereen wil iets anders bij die kersen. De één chocolademouse, de ander ijs, weer een ander een stukje gebak, maar iedereen wil de kersen geflambeerd, dat is vast iets. Voor de rest zie ik nog wel, het zal een combinatie van alles worden. Natuurlijk moesten we ook gewoon eten vanavond. AH wist al geen raad meer met teveel ingekochte tonijncarpaccio. Vandaag twee porties voor de prijs van één. Dat was dus een mooi voorafje. Verder varkenskarbonaden (van Sumiranvarkens), aardappeltjes uit de oven en tomaatjes. Het restje van de saus van maandag (stiltonsaus) was heerlijk bij zowel het varkensvlees alsook bij de tomaatjes. Tomaatjes uit de oven: een trosje cherry tomaatjes, een teentje fijngehakte knoflook, paar blaadjes basilicum, peper, zout en een flinke scheut olijfolie. De tomaatjes in een ovenschaaltje schikken en een paar keer inprikken (ze laten dan vocht los wat gemengd met de olie een heerlijk sausje geeft). De rest van de ingrediënten erdoor mengen, goed omroeren en ongeveer 10 minuten in een voorverwarmde oven zetten op 200 graden. We aten nog een stukje stilton toe. En natuurlijk espresso.

© ellen

Kip met paddestoelensaus…

Vanavond hebben we kip gegeten. Drumsticks van de Sumiran (biologische) kippen. Ik heb ze aangebraden in boter,afgeblust met een beetje bouillon en toen een paar paddestoelen; trompet de mort, toegevoegd. Deze paddestoelen zijn gedroogd te koop. Je moet ze voor gebruik even weken. Het weekvocht kun je bij de saus voegen, dat geeft een heerlijke aardse smaak. Deze kip is zowiezo niet te vergelijken met die kippen uit de supermarkt. Deze kippen hebben echt smaak. De paddestoelen toegevoegd en wat room, dat nog even laten stoven en je hebt een bijna herfstig gerecht. Wij aten er bloemkool bij en aardappelen. Kaas toe, en espresso.

© ellen

Tranen met tuiten…

Chef-kok van het Ministerie staat te janken achter de potten. De laatste ui van Marleen is zojuist geslacht. Zó krachtig, zóveel smaak, zóveel etherische oliën. Milde uien zijn leuk voor salades, voor verfijnde gerechten, maar voor de rest prefereert het Ministerie dit soort tranentrekkers. Ze zijn op, wat moeten we nu? De uien komen uit een kleine tuin, ze waren niet bespoten (Marleens vader heeft dit jaar de kans niet gehad). Welk ras het is weten we ook niet. Dit artikeltje heeft niet als doel de lezer te vermaken, het is een smeekbede aan de telers van het edele gewas: Help ons uit de nood!

© paul

Elzasser zuurkool…

 Paul heeft vandaag boodschappen gedaan en zich door meneer AH laten verleiden om daar eens vlees te kopen. Ze verkopen bij AH een soort winters soeppakket, inhoud: 1 worst, 1 stuk spek en 1 stuk kasseller rib. Dat zag er wel aantrekkelijk uit vond Paul. Hij kreeg meteen visioenen van de enorme schotels Elzasser zuurkool en dus ook maar een pondje zuurkool met kruiden gekocht. Dat is een nadeel als iemand anders de boodschappen doet, dan moet je maar afwachten wat er op tafel komt. Zit je net te dromen van een gegrild visje, krijg je zuurkool. Zo kan ik me ook niet voorstellen dat iemand de boterhammen smeert die je mee naar het werk neemt. Denk je dat je brood met kaas hebt, blijkt er chocoladepasta op gesmeerd te zijn. Maar goed, ik smeer mijn brood zelf. Over de zuurkool: toch wel een goed idee, het is er weer voor.

Een beetje vet, (reuzel of ganzen- of eendenvet) in een pan en daarin een ui in ringen, en een paar plakjes ontbijtspek laten smoren. De zuurkool in een ovenschaal spreiden, spek, worst, Kasseller rib, de ui en ontbijtspek op de zuurkool schikken. Giet er een scheutje Riesling over. Zet de schaal 15 minuten in de oven op 200 graden. Ik at er gekookte aardappelen bij. Met een glas Riesling een prima maaltijd. Om in de Elzas te blijven een stukje Münster toe. En espresso.

© ellen