{"id":3195,"date":"2007-04-04T12:40:11","date_gmt":"2007-04-04T12:40:11","guid":{"rendered":"http:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=3195"},"modified":"2011-11-12T03:09:02","modified_gmt":"2011-11-12T03:09:02","slug":"paashaas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=3195","title":{"rendered":"Paashaas…"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

\"pasen2006<\/a><\/p>\n

Vorig jaar rond deze tijd deed ik verwoede pogingen om een artikel te
\nschrijven over de Paashaas. Het leverde allerlei aardige stukjes op over Pasen,
\neieren, klokken en de Osterkaninchenbeutler<\/em>. Maar Paashazen, ho
\nmaar. Ik kreeg mijn informatie niet op orde. Nu zijn we een jaar verder en ik
\nben in feite nog even ver van huis. Ik moet me er bij neerleggen, er is geen
\nsluitende verklaring te vinden over het onderwerp. De afgelopen dagen bezocht ik
\neen fors aantal web-sites en -logs. Sommigen hebben de wijsheid in pacht, vinden
\nze, en verklaren met stelligheid “de waarheid” die anderen dan weer met een
\nzelfde stelligheid tegenspreken. Wat ik vond voegde weinig toe aan dat wat ik al
\nwist uit papieren bronnen. Ik leg je dan maar een aantal mogelijkheden voor, al
\ndan niet van commentaar voorzien. Ik volg daarbij min of meer de indeling die
\nWikipedia geeft onder het lemma Osterhase<\/a>.<\/p>\n

\"ovis<\/a><\/p>\n

Zoveel is duidelijk: in 1682 publiceert de arts Johannes Richier (en niet
\nGeorg Franck von Franken, zoals Wikipedia en anderen vermelden)\u00a0 een dispuut
\nover het paasei. Ovis Paschalibus. Hij toont daarin aan dat het ongezond is
\npaaseieren te eten. Ergens vemeldt Richer: “En men maakt eenvoudige luiden en
\nkleine kinderen wijs dat de Paashaas die eieren uitbroedt en in de tuin
\nverstopt.” Het dispuut verscheen in een serie die de Universiteit van Heidelberg
\ntoentertijd uitgaf: de Satyrae Medicae, en is dan ook als een satiere te lezen.
\nMaar daarmee is nog niks verklaard…<\/p>\n

Ons woord Pasen is afgeleid van het Joodse Pesach. In het Duits en Engels
\nwordt het feest aangeduid met Ostern of Easter. En dat zou dan weer verwijzen
\nnaar heidense tijden. Naar de Angelsaksiche voorjaarsgodin Eostre of haar
\nGermaanse equivalente Ostara en ook naar de Germaanse godin van de aarde Holda,
\ndie de haas en het ei als vruchtbaarheidssymbool droeg. Ook de Griekse
\nvruchtbaarheidsgodin Aphrodite voert de haas als symbool. (Heel aardig bedacht,
\ndenk in dan. En het past prachtig in het moderne New-Age denken. Maar waarom
\nzijn er geen geschreven bronnen van v\u00f3\u00f3r 1682, terwijl er vanaf de vroege
\nmiddeleeuwen is gepubliceerd over Pasen, het paaslam en al dan niet gekleurde
\npaaseieren?)<\/p>\n

Het\u00a0Driehazenmotief<\/em> (drie hazen, drie oren. Zie de
\nkopfoto van dit web-log!) geldt al sinds lange tijd als symbool voor de
\nchristelijke Drie\u00ebenheid, hoewel de oorspronkelijke betekenis niet bekend is. De
\nschilder Tischbein, en met hem meerderen, beschrijft geverfde eieren waarop ook
\nhet driehazenmotief voorkomt. Mogelijk zouden in de loop der tijd de hazen \u00f3p de
\neieren zijn ge\u00ebvalueerd tot eierbrengende hazen. (Beetje ver gezocht?)<\/p>\n

In Byzantium was de haas het symbool voor Jezus Christus. Mogelijk is de
\nrelatie Pasen-Jezus Christus-haas via het volksgeloof onze kant op komen
\ndrijven. (Ook hier is het vreemd dat er geen geschreven bronnen zijn, waar het
\ntoch een zaak betreft van Kerkelijk belang.)<\/p>\n

Dan is er nog een theorie die verhaalt van de Paashaas als protestantse
\nuitvinding. Ook zou een en ander te maken kunnen hebben met fouten die in
\nbijbelvertalingen zijn geslopen. Waar oude teksten spreken van de klipdas zouden
\nnieuwere vertalingen het woord haas gebruiken. Ook wordt geopperd dat het feit
\ndat de paasdatum aan de hand van de maankalender wordt bepaald de weg opent voor
\nde haas als paasbeest. De haas is immers symbool voor de maan. En zo zijn er nog
\ntal van twijfelachtige verklaringen in omloop. Ik weet het niet, lezer. Je mag
\nzelf je keus maken.<\/p>\n

Een leuke verklaring is de volgende: het christelijk symbool voor het
\nPaasfeest is van oudsher het lam. In onze streken prijkt her en der het boterlam
\nop de paastafel. In delen van Duitsland, Frankrijk en Luxemburg bakt met sinds
\nmensenheugenis paaslammeren. (Zie de foto boven dit artikel.) Een lekkernij die
\nhet midden houdt tussen brood en cake. Men gebruikt daarvoor stenen of metalen
\nvormen. Het verhaal wil dat die vormen niet altijd even goed sluitend zijn. Er
\nontstaan dan tijdens het bakken uitstulpingen en aanbaksels die het brood
\ntransformeren tot een fabeldier dat meer gelijkenis vertoond met de haas dan met
\nhet lam. En als dat maar vaak genoeg gebeurt dan krijgt de haas op den duur van
\nzelf de status van paasbeest. Ook ver gezocht, ik geef het toe. Maar op de een
\nof andere manier staat het mij wel aan.<\/p>\n

Eieren komen overigens met de\u00a0Paasklokken<\/em> en ook met de Paaskoekoek<\/em>. Ik schreef al eerder over de\u00a0Paaseieren<\/em> zelf.<\/p>\n

\u00a9 paul<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vorig jaar rond deze tijd deed ik verwoede pogingen om een artikel te schrijven over de Paashaas. Het leverde allerlei aardige stukjes op over Pasen, eieren, klokken en de Osterkaninchenbeutler. Maar Paashazen, ho maar. Ik kreeg mijn informatie niet op … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-3195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-feesten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3195\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}