{"id":17958,"date":"2019-06-14T10:48:06","date_gmt":"2019-06-14T08:48:06","guid":{"rendered":"http:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=17958"},"modified":"2019-08-26T16:42:06","modified_gmt":"2019-08-26T14:42:06","slug":"rivierkreeftjes-en-de-slag-bij-marengo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=17958","title":{"rendered":"Rivierkreeftjes en de slag bij Marengo&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed-flickr wp-block-embed is-type-photo is-provider-flickr\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<a href=\"https:\/\/flic.kr\/p\/2g2Uq6t\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/47935587437_921bc56023.jpg\" alt=\"Compagnie rivierkreeftjes...\" width=\"500\" height=\"333\" \/><\/a>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Hoe het zit met Fransen, ik moet er altijd weer even over nadenken&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ik sprak onderweg een aimabele Belg, een naamgenoot, hij heette ook Paul. Hij was te voet op route naar <em>Santiago de Compostella.<\/em> Hij kwam uit Waterloo en deelde met mij zijn verwondering over het feit dat in zijn geboorteplaats (Waterloo) nagenoeg alles in het teken staat van de verheerlijking van de<em> Kleine Korporaal,<\/em> de latere keizer van Frankrijk (Europa): <em>Napoleon Bonaparte<\/em>. Terwijl die gast daar toch \u00e9cht definitief zijn spreekwoordelijk Waterloo vond; met andere woorden, hij werd er verslagen, verbannen en ontdaan van alle megalomane machtsidee\u00ebn die hij ooit koesterde. Een<em> loser<\/em>, maar gehuldigd in marmer, in hardsteen, in zilver en getooid met de gouden laurierbladeren, voorbehouden aan de overwinnaar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>En ze doen het \u00e9cht, die Fransen. Heeft Napoleon ooit tegen een boom staan wateren, de boom wordt een nationaal monument. Heeft Napoleon ergens een hapje gegeten, de herberg is een nationaal monument. Heeft hij in een kapelletje een schietgebedje geschoten, de kapel krijgt een speciale status. <em>En zo verder en zo voort&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>En denk nou niet dat het een teken is van opkomend Frans nationalisme. Ze doen het namelijk al heel lang, ook mijn socialistische kennissen en de enkele communist die ik wel eens ontmoet. Ik moet er altijd even over nadenken&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Neem de Slag bij Marengo. Hoewel die bloedige veldslag op het nippertje na goed afliep voor Napoleon staat hij te boek als glorieuze overwinning. De slag ging tussen de Oostenrijkers en de Fransen en werd gestreden in Noord-Itali\u00eb bij het plaatsje Marengo in Pi\u00ebmont. De <em>Grote Strateeg <\/em>had in de loop van de dag van de veldslag een aantal pijnlijk foute beslissingen genomen die hem,<em> Napoleon,<\/em> bijna fataal werden. Slechts dankzij een min-of-meer soloaktie van <em>Generaal Desaix<\/em> keerde het tij. Die <em>Desaix<\/em> had namelijk besloten om met zijn brigade terug te keren naar het hoofdfront, terwijl Napoleon hem had bevolen om op een heel andere plaats slag te leveren met een achterhoede van de Oostenrijkers. <\/p>\n\n\n\n<p>Enfin, <em>Desaix <\/em>redde de zaak voor de Fransen gedurende de middag en sneuvelde tegen de avond. En hij was niet de enige: er vielen twee duizend doden en een goede tien duizend gewonden tijdens de slag. (Gewond raken was overigens levensgevaarlijk in die dagen. Er bestond nauwelijks medische verzorging. Na elke slag stierf er altijd nog een substantieel deel van de gewonden op later tijdstip.)<\/p>\n\n\n\n<p>Napoleon, de Alwetende Strateeg, had bij aanvang van de slag bedacht dat er slechts een lichte lunch gebruikt zou worden, ergens op de middag. Immers, het was zijn inschatting dat hij ruim voor het avondeten weer terug zou zijn in zijn luxe onderkomen, een kilometer of twintig verderop. Daar zou hij dan genieten van een overwinningsmaal, bereid door zijn uitgebreide huishoudelijke staf. Maar het ging dus een beetje anders.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-flickr wp-block-embed is-type-photo is-provider-flickr\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<a href=\"https:\/\/flic.kr\/p\/2gdBpYr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/48056751581_b109802c0d.jpg\" alt=\"De slag bij Marengo...\" width=\"500\" height=\"370\" \/><\/a>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Toen tegen de avond de Oostenrijkers nog niet verslagen waren begon Napoleon sjacherijnig te worden. Hij stierf van de honger en het zag er niet naar uit dat hij v\u00f3\u00f3r het eten thuis zou zijn. Hij gaf dan de veldkeuken opdracht om een warme maaltijd te bereiden. De Chef van de veldkeuken, ene Durant, moest het doen met wat spulletjes die hij in de omgeving van het slagveld kon bemachtigen. Men had het namelijk niet nodig geacht om ingredi\u00ebnten en voorraad mee te slepen van achter de linies, en nu was er geen mogelijkheid meer om van verre nog iets te betrekken.<\/p>\n\n\n\n<p>De kok moest het doen met een kip, wat eieren, room, paddenstoelen en rivierkreeftjes. Cognac en witte wijn zaten altijd wel in de plunjezak van Napoleon, dat was mooi meegenomen. En Durant cre\u00eberde met die zaken ter plekke de <i>Poulet \u00e0 la Mareng<\/i><em>o<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Enfin, Napoleon liet het zich smaken, won dankzij de voortvarendheid van een hele hoop <em>derden<\/em> de slag en bombardeerde de <em>Kip Marengo<\/em> tot fetisj, dewelke hem diende te begeleiden bij elk van zijn <em>Glorieuze Overwinningen<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Vandaag op de dag af (14 juni), maar dan tweehonderdnegentien jaar eerder, werd de slag bij <em>Marengo <\/em>gestreden. Voor Napoleon legde de nipte overwinning op Oostenrijk de basis voor zijn verovering van heel Europa en het bemachtigen van de keizerskroon. Maar ik nijg meer naar de verdiensten van <em>Chefkok Durant. <\/em>Hij bezorgde mij de <em>Kip Marengo&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Opmerkingen:<\/li><li>Het historisch verhaal hierboven over de slag mag je volledig vertrouwen, het verhaal over de Kip echter is naar alle waarschijnlijkheid apocrief, verzonnen, ontsproten aan de PR-machine van Napoleon Bonaparte. Die machine draaide als een tierelier en menig modern politiekus mag lering trekken uit de ongekend knappe manier waarmee mythes werden opgetrokken rond de figuur<em> Napoleon Bonaparte<\/em>&#8230; [<em>B<\/em>a<em>udet<\/em>, hou nou eens op met dat boreaal geleuter en laat je kok een klassieker ontwikkelen. Misschien wordt het dan ooit iets&#8230;]<\/li><li>Hoe het \u00e9cht zit met de <em>Kip Marengo<\/em> is niet duidelijk, er gaan verschillende versies de rondte. De meest waarschijnlijke is dat een soortgelijk gerecht de <em>Kleine Korporaal<\/em> werd opgediend in een nabij restaurant, als avondeten na de veldslag&#8230;<\/li><li>De kreeftjes van de foto behoren tot de soort <strong>gevlekte rivierkreeft<\/strong> (<em>Orconectes limosus<\/em>). Napoleon at waarschijnlijk de <strong>Europese rivierkreeft<\/strong> (<em>Astacus astacus<\/em>) of <em>edelkreeft<\/em>. <\/li><li>Wij gebruikten de kreeftjes voor Ellens versie van kip Marengo, zie onderaan dit artikel. De schillen en schokken mocht ik verwerken in een schaaldierenolie, zie ook onder dit artikel.<\/li><li>Het schilderij in het artikel is van de hand van <strong>Louis-Fran\u00e7ois, Baron Lejeune<\/strong> (3 February 1775 in <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Strasbourg\">Strasbourg<\/a> \u2013 29 February 1848), Frans generaal, schilder en lithograaf&#8230;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Lees ook : <a href=\"http:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=17953\"><strong>Kip Marengo&#8230;<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Lees ook: <strong><a href=\"http:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=16393\">Geurige langoustineolie (Huile de Crustac\u00e9s)\u2026<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00a9 paul<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hoe het zit met Fransen, ik moet er altijd weer even over nadenken&#8230; Ik sprak onderweg een aimabele Belg, een naamgenoot, hij heette ook Paul. Hij was te voet op route naar Santiago de Compostella. Hij kwam uit Waterloo en &hellip; <a href=\"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/?p=17958\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,35],"tags":[1273,1271,1270,1265,1274,1268,1272,1269,1232,1263,1266,1267,1264],"class_list":["post-17958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-geruchten-roddels-en-achterklap","category-schaal-en-schelpdieren-vis","tag-astacoidea","tag-cangrejo-de-rio","tag-crayfish","tag-desaix","tag-ecrevisse","tag-europese-rivierkreeft","tag-flusskrebse","tag-gevlekte-rivierkreeft","tag-kip-marengo","tag-marengo","tag-poulet-a-la-marengo","tag-rivierkreeft","tag-slag-bij-marengo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17958\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ministerieetenendrinken.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}